Đăng ký  |  Đăng nhập
Công Ty Điện Lực Bắc Ninh đơn vị Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới  -  Sunday, December 8, 2019
 
Bình nước nóng lạnh sử dụng điện và những chú ý khi sử dụng !
 
2011-11-09 08:03:05

Bình nước nóng lạnh sử dụng điện và những chú ý khi sử dụng !

Hình1: Bình nóng lạnh và cấu tạo bên trong

Với sự phát triển của kinh tế và đời sống xã hội nói chung, ngày nay sử dụng nước nóng cho nhu cầu sinh hoạt hàng ngày là một trong các yếu tố góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và đảm bảo sức khỏe cho mọi người dân. Có rất nhiều các bài báo và tạp chí giới thiệu, hướng dẫn cách sử dụng Bình nóng lạnh (BNL), thông qua Web của Công ty ĐL Bắc Ninh tác giả muốn tổng hợp và giới thiệu đầy đủ nhất về bình nóng lạnh sử dụng điện loại phổ thông  thường được lắp đặt ở qui mô hộ gia  đình.      

 

-Cấu tạo bình nước nóng lạnh (BNL): Gồm có 7 bộ phận chính

 

 

 

1. Lõi  bình nước nóng lạnh: Thường được phân ra làm 2 loại chính là loại không tráng men và loại tráng men bảo vệ chống ăn mòn hóa học

 

 

 

+Lõi bình  thông thường: Chỉ có trên các sản xuất từ những năm 2005  trở về trước được nhập về Việt Nan chủ yếu dưới dạng nguyên chiếc của các hãng như Ariston MTS... lõi bình được làm từ thép tấm chuyên dùng. Thép tấm được đột dập thành hai nửa rồi được  xử lý bề mặt, sau đó chúng được hàn kín lại với nhau.

 

 

+Lõi bình tráng men: Ngày nay hầu hết các hãng sản xuất BNL đều sản xuất loại này. lõi bình được làm từ thép tấm chuyên dùng để tráng men. Thép tấm được đột dập thành hai nửa rồi được tiền xử lý để tẩy dầu mỡ và tẩy gỉ. Sau đó chúng được hàn kín lại với nhau và được tạo độ nhám bề mặt bên trong lõi bình. Tiếp theo chúng được tráng một lớp men thủy tinh rồi cho vào lò nung ở nhiệt độ 800-8600C. Ở nhiệt độ này men thủy tinh nóng chảy thẩm thấu vào bề mặt tạo thành một lớp liên kết bền vững giữa thép và men thủy tinh. Lớp men thủy tinh này có tác dụng bảo vệ không cho lõi bình bị ăn mòn trong mọi điều kiện môi trường nước đa dạng khi sử dụng.

 

 

 

2. Lớp cách nhiệt (PU)

 

 

Lớp xốp giữ nhiệt bằng Polyurethane (PU) được bơm vào khoảng trống giữa vỏ nhựa và lõi bình với mật độ cao nhằm làm giữ nhiệt và giảm tối đa tổn thất nhiệt khi đun nước nóng  trong bình giúp tiết kiệm điện năng. Như vậy so với cấu tạo của phích nước nóng thì BNL  giữa nhiệt không bằng do chưa khống chế được đầy đủ 3 cách truyền nhiệt (Chi tiết  số 02) 

 

 

3. Vỏ bình nước nóng tráng men:

 

 

Vỏ bình nước nóng thường được làm bằng nhựa cao cấp  đối với các loại bình nhỏ và bằng thép sơn tĩnh điện đối với các loại bình cỡ lớn, Bình NL loại 50l của hãng Ariston có lớp vỏ bảo vệ bằng thép sơn tĩnh điện.

 

 

 

Hình 2 : BNL loại có dung tích < 30l

 

 

4. Thanh gia nhiệt / Heating Element.

 

 

 

Phần tử chính và là trái tin  của  BNL  là thanh thanh gia nhiệt bình nước nóng thường được làm bằng hợp kim hoặc bằng đồng. Thanh gia nhiệt phải đảm bảo những điều kiện như truyền nhiệt tốt, cách điện tốt và thời gian sử dụng cao (trên hình vẽ mô tả hình dạng đơn giản của một thanh gia nhiệt)

 


 

Hình 3 : Thanh gia nhiệt-Heating Element

 

5. Thanh Magiê (Magnesium Anode)

 

 

Dù có cố gắng đến mấy cũng không thể tráng men phủ kín toàn bộ lòng bình nước nóng, đặc biệt là các khu vực mối hàn hai nửa bình nước nóng và mối hàn của đường nước ra và nước vào. Khi tiếp xúc trực tiếp với nước, các điểm tiếp xúc bị ăn mòn dẫn đến thủng, gây ra những hậu quả khôn lường nguy hiểm đến tính mạng cho người sử dụng. Vì vậy Thanh Magie (Magnesium Anode) là một giải pháp an toàn để  bảo vệ lõi BNL chống lại sự ăn mòn điện hóa, làm tăng tuổi thọ lõi bình nước nóng nói riêng và toàn bộ bình nước nóng nói chung. Vậy thanh magiê bảo vệ lõi bình nước nóng như thế nào? Có thể hiểu ngắn gọn là nhà sản xuất tạm thời đưa một chất hóa học vào trong BNL có thể tham gia phản ứng hóa học với một số tạp chất có trong nước để chống lại sự bán cặn trên thanh đốt và gây ra các ăn mòn hóa học tại các mối hàn. Chính vì vậy sau một thời gian sử dụng phải thay thể định kỳ thanh Mg. Theo kết quả thực nghiệm khi kiểm tra sửa chữa các BNL lắp đặt tại môi trường nguồn nước sinh hoạt theo TCVN  thì  nên định kỳ  sau 2 năm sử dụng.   

 

6. Bộ ổn định và điều khiển  nhiệt độ - Rơle nhiệt (Thermostat)

 

Bộ ổn nhiệt thường được thiết kế với hai chức năng:

- Chức năng thứ nhất là chức năng điều khiển (ổn nhiệt): Khi nhiệt độ trong bình đạt 750C thì rơ le nhiệt tự động ngắt không cấp điện cho thanh gia nhiệt, còn khi nhiệt độ giảm xuống thì rơ le nhiệt lại tự động cấp điện trở lại cho thanh gia nhiệt.

 

- Chức năng thứ hai là chức năng bảo vệ: Trong trường hợp chức năng thứ nhất bị trục trặc, không ngắt điện tại nhiệt độ 750C thì chức năng thứ hai sẽ hoạt động và cắt điện toàn hệ thống, giúp đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. Khi chức năng thừ 2 được kích hoạt thì BNL đã có hiện tượng  vận hành bất  thường  cần phải kiểm tra trước khi cài đặt lại rơ le bảo vệ . Hình vẽ mô tả  bên ngoài một rơ le nhiệt điển hình của BNL lắp cho bình 15-30l hãng Ariston-Italia  
 


Hình 4 : Rơ le nhiệt (Thermostat) hãng Ariston

 

 

7. Dây điện nguồn

 

Dây điện nguồn thường được thiết kế gắn liền với bộ chống giật ELCB (earth leakage circuit breaker). Khi xuất hiện dòng dò lớn hơn hoặc bằng 15mA thì bộ chống giật tự động ngắt không cấp điện cho bình nên luôn đảm bảo an toàn cho người và thiết bị (Các bình nước nóng thể hệ cũ không có rơ le này nhưng có vị trí để lắp đặt dây nối đất trong hộp nối đấu dây điện của BNL )

 

 

Chú ý:  ELCB thường hay bị lầm tưởng với thiết bị CB (circuit breaker) là cầu dao tự động chống ngắt mạch, chỉ có tác dụng ngắt điện khi có sự cố ngắn mạch điện. Còn ECLB  là thiết bị điện hỗ trợ thêm, dùng để phát hiện ra dòng điện bị rò rỉ khi chạy trong một mạch điện, nếu có sự cố sẽ tự động ngắt điện trên nguyên lý dòng điện so lệch giữ dây pha và dây N.

 

 

Hình 5:  Dây cấp điện  có rơ le bộ chống dò điện ELCB

 

8. Đèn hiển thị

 

 

 

Đèn hiển thị giúp người sử dụng biết bình nóng lạnh đang hoạt động hay không; đèn thường  được gắn trong bộ rơ le nhiệt. 

 

 

9. Đường nước vào, ra

 

 

 

Đường nước vào ra được thiết kế với hệ thống ren lớn, giúp đấu nối đầu dây dễ dàng và chắc chắn. Mầu đỏ chỉ đầu nước nóng ra thường bố trí bên trái BNL, mầu xanh đầu cấp nước lạnh cho bình và là đầu lắp van an toàn và khống chế nước cấp cho bình theo một chiều. 

 

 

10. Van xả một chiều &van an toàn (One-way valve & safety valve): 

 

Van xả một chiều có 2 chức năng

+Chức năng an toàn: xả nước khi bình gặp sự cố tăng áp suất ngoài ý muốn vì một lý do nào đó mà rơ le nhiệt bị hỏng không tự ngắt dẫn đến bình được cấp điện liên tục dẫn đến áp suất  trong bình tăng cao do nước sôi hóa hơi. Khi đó van sẽ tự động xả bớt áp lực chống hiện tương nổ BNL.

 

 

+Chức năng vận hành: Chỉ cho nước đi vào bình mà không cho nước đi theo chiều ngược lại kể cả khi nguồn cấp nước hệ thống  hết trong bình vẫn giữ cố định một lượng nước đủ để ngập kín thanh đốt  (Heating Element), do đường nước bên  nóng ra có vị trí cao hơn vị trí lắp thanh đốt. 

 

 

Hình 5 : Van 1 chiều có chức năng an toàn  Italia

 

Các chú ý cần thiết khi sử dụng bình nóng lạnh:

 

Nguyên lý hoạt động của bình nóng lạnh giống như chiếc ấm đun nước bằng điện, tức là làm nước nóng bằng dây điện trở công suất lớn (1500W; 2500W có thể đến 6000W ). Mặc dù bình nóng lạnh được thiết kế hiện đại hơn chiếc ấm đun nước, nhưng nguy cơ gây giật cho người sử dụng của 2 thiết bị này là như nhau. Hiện tượng rò điện của bình nóng lạnh vẫn có thể xảy ra khi có sự thông mạch từ dây may so với môi trường bên ngoài. Điều này sẽ trở thành sự thật, khi lớp cách điện của mayso bị ăn mòn hoặc bong tróc trong quá trình sử dụng và gây nguy hiểm cho người sử dụng. Về mặt khoa học, bình nóng lạnh là một trong số thiết bị trong phòng tắm có thể gây rò điện. Và trên thực tế, đã có người chết vì thiết bị này.

Rất nhiều người cho rằng, vì chiếc BNL  đã có rơle ngắt điện nên yên tâm để cắm điện suốt 24/24 giờ, kể cả trong lúc đang sử dụng, mà không biết, đó là nguyên nhân khiến dây mayso cũng như một số bộ phận - nhất là bộ phận cách điện khác - bị hỏng do hoạt động quá tải. Đó là chưa kể thói quen này tiêu tốn của các gia đình khá nhiều tiền điện và là thói quen nguy hiểm cần loại bỏ khi sử dụng bình  nước nóng lạnh.

Hiện nay, để giải quyết vấn đề này, một số loại bình nước nóng hiện đại đã sử dụng bộ rơle kép gồm hai rơle: Rơle nhiệt số 1 là loại rơle mao dẫn (bên trong có nạp khí dãn nở cẩm biến nhậy với nhiệt độ) đo nhiệt độ từ giữa lòng bình, tự động on/off  nguồn  điện theo chế độ đặt trước có thể điều chỉnh , đảm bảo đủ nước nóng cho sử dụng và tiết kiệm điện. Rơle an toàn số 2 sẽ tự động ngắt điện khi rơle nhiệt bị hỏng hoặc nước nóng quá mức cho phép. (Bình nóng lạnh loại 50l của hãng Ariston-Italia đã sử dụng phương pháp này từ rất lâu kể cả các sản phẩm suất sang thị trường Việt Nam những năm 1995-2000)

 

Ngoài nguyên nhân từ phía vật liệu cách điện của dây mayso, hiện tượng rò điện còn xảy ra do sự "quá già nua" của một số bộ phận khác, trong đó có chiếc gioăng cao su cách điện nối giữa dây mayso, vỏ bình và dây dẫn điện. Sự lão hoá của bộ phận này tạo ra những chỗ nứt trên vật liệu cao su gây hiện tượng thấm nước, từ đó dẫn điện ra bên ngoài. Bộ phận quan trọng này cũng có thể bị hỏng và không còn giữ được chức năng làn kín dẫn đến  hiện tượng rò nước. Khi đó nước làm ướt các rơ le nhiệt vô hiệu hóa chức năng bảo vệ . Một nguyên nhân khác  hư hỏng van một chiều  dẫn đến  trong bình không chứa nước, nhưng dây may so vẫn hoạt động v.v…. Cho nên công việc kiểm tra bảo dưỡng định kỳ các thiết bị điện nói chung và BNL nói riêng là việc làm cần thiết của mọi gia đình khi sử dụng bình nóng lạnh,điều đó giúp chúng ta loại trừ hoàn toàn các nguy cơ dẫn đến các tai nạn về điện. 

Một điều cuối cùng giúp chúng ta tiết kiệm chi phí tiền điện khi sử dụng BNL là không nên sử dụng BNL vào giờ cao điểm của hệ thống điện.  Do lúc đó điện áp nguồn thường không đạt theo yêu cầu thiết kế của nhà chế tạo dẫn dến dòng điện tiêu thụ tăng cao  hiệu suất sử dụng thấp tạo ra  thời gian cấp nhiệt đến nhiệt độ đặt lâu gây lãng phí tiền điện phải trả. Để khắc phục vấn đề này chúng ta có thể đặt thiết bị tự động  điều khiển để cấp điện cho bình nóng lạnh trước giờ cao điểm ở từng khu vực dân cư hoặc theo mùa trong năm ./.

 

 

                                                                         Phạm Thanh Phong

                                                                    (Công ty Điện lực Bắc Ninh )

 

*Bài viết có sử dụng các tài liệu: Hướng dẫn sử dụng BNL  hãng Ariston 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Tin cùng thư mục :
 QuangCao-02
Minimize

 
 
 
       

 

Top  |  Home  |   Gioi Thieu  |  Dien Nang  |  Lien He  |  GopY  |  CatDien  |  Stopcapdien
Tổng Công Ty Điện Lực Miền Bắc
CÔNG TY ĐIỆN LỰC BẮC NINH
Địa chỉ: Số 308 Lạc Long Quân , phường Hòa Long, TP Bắc Ninh, Tỉnh Bắc Ninh
Điện thoại: 0222 3992 000 - Fax: 0222 3822 972
Home | Top | NPC | IT&T
Đăng ký
Đăng nhập